1. Geceleyin Bir Koşu – Turgut Uyar

“Geceyi anlamadan gündüzü sevemezsin.
Sıyrılırsın uykulardan, yürürsün içindeki karanlıkta.”

2. Geceye Övgü – Attilâ İlhan

“Geceleyin bir sessizlik düşer üstüme
Ben ki hiç susmam, kendi içime çekilirim.”

3. Ağırdır Gece – Gülten Akın

“Ağırdır gece
Bütün ağırlığıyla yatar yüreğime”

4. Gece ve Hüzün – Cemal Süreya

“Biliyor musun, geceyi seviyorum
Çünkü senin yokluğunu onda daha iyi hissediyorum.”

5. Gece – Edip Cansever

“Bir geceyi en çok
Kendi içinde yaşayanlar anlar.”

6. Saat 4 Yine Her Yerde Gece – Didem Madak

“Gecenin siyahına yastığımı bastım
İçimden kalem sesi geçti.”

7. Gece Gelen Mektup – Ülkü Tamer

“Bir gece geldin, posta kutumda sustun
Ben uykumdan uyandım, bir seni düşündüm.”

8. Karanlıkta Konuşmak – Behçet Necatigil

“Karanlığa konuşurum bazen
O beni dinler, ben ona susarım.”

9. Gecenin Kuyusunda – Ahmet Erhan

“Biraz duman, biraz yalnızlık
Gecenin kuyusunda beni bulursun.”

10. Gece Mavisi – Lale Müldür

“Geceyle evlendim
Yastığımda onun saçları vardı.”

11. Uyuyamayanlar İçin – Haydar Ergülen

“Uyuyamayanları severim
Çünkü onlar düşünebilir.”

12. Gece ve Düş – Ahmet Hamdi Tanpınar

“Bir düş gibi akar gece
Zaman silinir ellerimden.”

13. Gece İçin – Nilgün Marmara

“Gecede kendimi yoklarken
Kendime rastlayamadım.”

14. Bir Gecede – Cahit Sıtkı Tarancı

“Bir gecede yaşlandım
Sözlerim bile büyüdü benden önce.”

15. Geceye Sözler – Şükrü Erbaş

“Gece, kendini anlatmaya gerek bırakmaz
İnsan sadece hisseder.”

16. Karanlıkta Bir Işık – Orhan Veli Kanık

“Karanlık her zaman korkutmaz
Bazen orada beklediğin bir gülümseme vardır.”

17. Geceler de Yalnız – Metin Altıok

“Sadece insanlar değil,
Geceler de yalnız bazen.”

18. Gece Rüyası – İlhan Berk

“Geceleri rüyama giren sensin
Oysa rüyalar bile senden kaçıyor artık.”

19. Sonsuz Gece – Sabahattin Kudret Aksal

“Bitmeyen bir gece gibi
İçimde susturduğum her şey.”

20. Gecede Saklı – Ece Ayhan

“Gecede ne saklıysa
En çok ondan korkarız.”

Geceler… Kimine göre yalnızlık, kimine göre huzur, kimine göre sadece bir sessizlik. Bu 20 şiir, gecenin içinden geçen farklı ruh hâllerini anlatıyor.

Peki sizin gecenizi anlatan bir şiir var mı?
Yorumlara yazın…

The post Gece Üzerine Yazılmış 20 Unutulmaz Şiir appeared first on Geceyim.

Yas, insanın yaşamında karşılaştığı kayba karşı verdiği doğal bir tepkidir. Her kayıp yaşanan acının yanında bireyin kendini değiştirmesi ve geliştirmesi için de bir fırsat sunar.

Öncelikle kayıp/yas sürecinden bahsedelim. Kayba karşı bireylerin ilk tepkileri inkâr ve kabullenememe biçimindedir (Kubler-Ross, 2000, s.65). İlk zamanlar kaybedilen kişi her an geri gelecekmiş gibi gelir. Yas süreci olgunlaştıkça ve kabullenme evresine yaklaştıkça artık kaybedilen kişi ile kurulan ilişki soyuta ve imgesel bir düzeye geçer.

Yaşama dair her alanda olduğu gibi yas yaşantısı da edebiyatın bir konusu olmuştur. Bu yazımda, bazı Türk edebiyatçılarının yaşamlarındaki yas deneyimlerini ve bunu eserlerinde nasıl ele aldığını inceleyeceğiz. Edebiyatçılar kimi zaman kendi kayıp yaşantılarını anlamlandırabilmek, kimi zaman da bu süreçle baş edebilmek için eserlerinde açık ya da örtük bir biçimde kaybı ve yas yaşantısını bizlere aktarmışlardır.

Recaizade Mahmut Ekrem kaybettiği oğlu Nijad’ın ardından duyduğu kederi;

“Bu ayrılık bana yaman geldi pek,

Ruhum hasta, kırık kolum kanadım.

Ya gel bana ya oraya beni çek

Gözüm nûru, oğulcuğum, Nijad’ım!” dizeleriyle anlatmıştır. Diğer yandan edebiyatımızda ölüm ve yas yaşantısını en çok işleyen şairlerimizden Abdülhak Hamit Tarhan eşinin ölümünden önce yazmaya başladığı eseri Makber’i, onun ölümünden sonra tamamlamıştır. Şair Makber’de acısını, ölümü inkâr etmesini ve sonunda kabullenişini dile getirir. Hamit ölüm karşısında da hep sorgulayıcıdır. Makber’i de kaybedilen sevgilinin ardından duyulan acının bir gün gelip unutulacağından korktuğu için yazdığı söylenir.

Ölüm ve yas temasını ele alan bir diğer edebiyatçımız Halit Ziya Uşaklıgil’dir. Çocukluk yıllarında karşılaştığı ekonomik kayıplar, annesini kaybetmesi, amcasının ve arkadaşlarının sürgüne gönderilmesi, sürgünden dönen amcasının intihar etmesi, ilk çocukları Vedîde’nin kaybı ve ardında kızının ölümü nedeniyle eşinin ciddi bir hastalığa tutunması… Halit Ziya’nın sonraki yaşamı da kayıplarla doludur. Birçok kez evlat acısı yaşamış olan Halit Ziya, küçük yaşta kaybettiği oğlu Sadun için “Kırık Oyuncak” ve kızı Güzin için “Kırık Hayatlar” adlı eserlerini yazmıştır. Diğer üç çocuğunu küçük yaşta kaybeden Halit Ziya küçük oğlu Vedat’ın üzerine titremiş ve ilgisini ondan hiç esirgememiştir. Buna rağmen bir süre Atatürk’ün yanında da çalışan, diplomat olan oğlu Vedat Uşaklıgil otuz beş yaşında intihar etmiş ve oğlunun intiharı üzerine Halit Ziya derin bir yasa boğulmuştur. Halit Ziya oğlunun acısını, duyduğu hayal kırıklığı ve çaresizliğini oğlunun ardından yazdığı Bir Acı Hikâye adlı eserinde şu şekilde dile getirmiştir:

 “Dediler ki evlat acısını ölçecek bir ölçü aleti yoktur. Bu da doğrudur; ama belki yalnız bir tek ölçü vardır: O acıyı kavrayıp kuşatan anılar ne kadar çok zengin ise, harcanan emekler ne kadar ağır ve bol, bunlardan ortaya çıkan sonuçlar ne kadar olgun ve mutlu ise duyulan acının ateşi de o oranda yakıcıdır. Analar ve babalar için çıkarılacak ibret dersi de buradadır: Çocuklarına fazla bağlanmasınlar, onlarla fazla sarmaş dolaş olmasınlar; her şeyi alın yazısının yazgısına ve onların varlıklarına errahmanirrahim korumasına bıraksınlar. Onları çok sevme. Ah! Acaba bu mümkün müdür? Her halde çok sevmek için çalışma, onlarla pek fazla uğraşma, kendi hallerine bırak. Büyüsünler, serpilsinler daha çok kendi kendilerine yetişsinler.” (Uşaklıgil, 1991, s.9)

Halit Ziya’nın romanlarında konuları genellikle aşk temelinden hareketle üçlü ilişkiler ve bunların ortaya koyduğu çıkmazlar ile hayatın kimi yönlerini değiştirmeye yönelik kurulan hayaller, bu yolda verilen mücadeleler oluştururken, genel olarak romanlarında psikolojik çözümlemelerin hâkim olduğunu görüyoruz. İlgi çeken diğer bir nokta da kahramanların intihar yoluyla kaybedilmesidir. Ümit ve hayallerin, hayal kırıklıkları ve hüzne dönüşmesi sonucu karakterlerin intiharı seçmeleri Aşk-ı Memnu, Mai ve Siyah ve Nesl-i Ahir romanlarında açıkça anlaşılıyor.

Evlat acısı yaşamış edebiyatçılardan biri de Ümit Yaşar Oğuzcan’dır. Ümit Yaşar’ın yaşamı boyunca birçok kez intihar girişiminde bulunduğu söylenir. Şairin bu ruh halinin büyük oğlu Vedat Oğuzcan’ı da olumsuz yönde etkilemiş olacak ki 6 Haziran 1973 günü 17 yaşındaki oğlu Vedat, Galata Kulesi’ne çıkmış ve kendini aşağıya atmıştır. Vedat’ın cansız bedeni yerde yatarken avucundaki kâğıtta: “Baba intihar öyle edilmez, böyle edilir!” şeklinde bir not bulunduğu da söylenmektedir. Oğlunun intiharından sonra yazdığı şiirlerinde bu tem daha çok yer almış, ayrılık, isyan, çaresizlik, umutsuzluk gibi duygular yoğunlaşmıştır. Bir rubaisinde bu acısını şöyle dile getirmiştir:

“Gittin…Bize günden güne tatsız yaşamak

Olmaz! Kuş olup böyle kanatsız yaşamak

Ölmekten acıymış meğer evlat acısı

Yarabbi! Ne zor böyle Vedat’sız yaşamak.”

Ümit Yaşar Oğuzcan, oğlu Vedat’ın arkasından “Oğluma Ağıt” ve “Galata Kulesi” adlı şiirlerini de kaleme almıştır.

Yas ve yaşamı bir arada ele alan bir başka edebiyatçımız da Cemal Süreya’dır. Genç yaşlarda kardeşini, annesini ve babasını kaybeden şair hemen hemen tüm eserlerinde ölüm temini farklı şekillerde işlemiştir. İlk şiir kitabı Üvercinka’da yer alan Sizin Hiç Babanız Öldü mü? adlı şiirinde küçükken kaybettiği babasının ölümü karşısındaki şokunu ve bu durumu kabullenemeyişini çarpıcı bir biçimde anlatır:

“Sizin hiç babanız öldü mü?

Benim bir kere öldü kör oldum

Yıkadılar aldılar götürdüler

Babamdan ummazdım bunu, kör oldum”

Anlıyoruz ki kayıp bireyin tüm yaşamına, başkalarıyla olan ilişkilerine ve -eğer edebiyatçıysa- eserlerine de yansır. Yas yaşayan edebiyatçılarımızın eserlerinde açıkça gördüğümüz gibi duygularda, düşüncelerde, imgelerde ve eserlerde kaybın izlerine rastlamak mümkündür. Unutmayalım ki! Yaşam, kayıplar ve kazançlarla dolu bir serüvendir. Yaşama daima uyum sağlayabilmek temennisiyle ve yazımı Cemal Süreya’nın ömrün kısalığına dikkat çeken ‘’Kısa’’ şiiri ile tamamlamak istiyorum:

 “Hayat kısa

Kuşlar uçuyor.”

Selenay Sağlam

Merhaba ben Selenay, çokça okuyup biraz da bir şeyler yazıyorum. Ha bir de hayallerimin peşinden koşuyorum!

The post Yas Teması appeared first on Geceyim.